Sağlıklı İçme Suyu Üretimi

İzsu Hizmet Alanı
İZSU Genel Müdürlüğü hizmet alanı eski İzmir metropol alan olan 11 ilçe (Çiğli, Karşıyaka, Bayraklı, Bornova, Konak, Buca, Gaziemir, Karabağlar, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe) ile sınırlı iken 01 Ocak 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5216 sayılı “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” ile genişletilmiş ve hizmet kapsamına 10 ilçe (Selçuk, Bayındır, Torbalı, Seferihisar, Menderes, Urla, Kemalpaşa, Menemen, Aliağa, Foça) dahil edilmiştir. 01 Nisan 2014 tarihinde yürürlüğe giren ve “Bütünşehir Kanunu” olarak da bilinen “Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile hizmet alanı kapsamı 30 ilçeye çıkarılarak 9 ilçe (Dikili, Bergama, Kınık, Çeşme, Karaburun, Tire, Ödemiş, Beydağ, Kiraz ilçeleri) İZSU hizmet alanına dahil edilmiştir.
Böylece 2016 yılı verilerine göre, 4 milyon 223 bin 545 kişi olarak ölçülen İzmir nüfusuna; İZSU tarafından, içme ve kullanma suyu temini ile atıksuların uzaklaştırılması hizmeti verilmektedir.

İZMİR’İN İÇME SUYU KAYNAKLARI
Türkiye’nin üçüncü büyük ve Batı Anadolu’nun en büyük ili olan İzmir’in içme ve kullanma suyu; yeraltı su kaynaklarından (derinkuyular) ve yüzeysel su kaynaklarından (barajlar, kaynak suları) sağlanmaktadır.
İzmir kentine su temin eden kaynaklar, su dağıtım altyapısına göre iki aşamada değerlendirilmiştir.

1.    Eski İzmir metropol alanındaki 11 ilçe (Çiğli, Karşıyaka, Bayraklı, Bornova, Konak, Buca, Gaziemir, Karabağlar, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe)


 
Bu alanın içmesuyu dağıtım sistemi bütünleşik yapıda olup ayrık sistem değildir. Yani aşağıdaki kaynaklardan elde edilen su, değişik noktalardan kente giriş yaparak su dağıtım sisteminde birleşmektedir. Bu bölgeye su temin eden içmesuyu kaynakları:
•    Sarıkız Derin kuyuları (Manisa-Saruhanlı)
•    Göksu Derin kuyuları (Manisa-Muradiye)
•    Menemen Derin kuyuları (Menemen)
•    Çavuşköy Derin kuyuları (Menemen)
•    Halkapınar Derin kuyuları (Konak)
•    Pınarbaşı Derin kuyuları (Bornova)
•    Buca Derin kuyuları (Buca)
•    Tahtalı barajı (Menderes)
•    Balçova barajı (Balçova)
•    Gördes barajı (Manisa-Gördes) dır.

Bu kaynaklardan üretilen su isale hatları ile kente iletilmekte, Halkapınar 55000 m³ depo, Poligon depo, Görece Arıma depo, Cumhuriyet depoları ile denge kurularak 0-50 metre kotundaki tüm bölgelere dağıtılmaktadır. Terfi pompa istasyonları ve depolar vasıtasıyla 50-100 metre, 100-150 metre ve üstü kotlara aktarılmaktadır.


2.    5216 ve 6360 sayılı yasalar ile hizmet alanına dahil olan 19 ilçe (Dikili, Bergama, Kınık, Aliağa, Foça, Menemen, Kemalpaşa, Bayındır, Beydağ, Kiraz, Ödemiş, Torbalı, Selçuk, Tire, Karaburun, Çeşme, Seferihisar, Urla, Menderes)
Bu alan içerisinde yer alan her bir ilçe ve yerleşim yerinin kendi su kaynakları bulunmakta olup genel olarak; yerleşim yerleri, birbirinden bağımsız (ayrık sistem) su dağıtım altyapısına sahiptir.

Yeraltı İçme Suyu Kaynakları
İzmir kent merkezine su sağlayan kaynakların 2015 yılı verilerine göre % 52,3’ü yeraltı su kaynaklarından sağlanmıştır.
Yeraltı su üretim kaynağı olarak derinkuyularımız, sürekli gözlem altında tutularak, kestirimci bakım çalışmaları ile arızalar meydana gelmeden müdahale edilerek ve son yıllarda yapılan kuyu verimini artırmaya yönelik inkişaf ve sürekli bakım çalışmaları ile sağlıklı bir şekilde işletilmeye devam edilmektedir.
Aynı zamanda 1998 yılından beri, Sarıkız, Göksu, Menemen ve Halkapınar bölgelerinde sürekli ölçülen kuyu rasat seviyeleri ile; hem zengin bir data arşivi oluşturulmuş hem de alınan rasat seviye ölçümleri sayesinde akiferin (su taşıyan birim) denge unsurlarını bozmadan, belirli aralıklarla kuyu grupları dinlendirilerek kuyuların optimum koşullarda çalıştırılması sağlanmaktadır.

Halkapınar Kuyuları

İzmir kent alanı içinde yer alan ve 1897 yılından beri 119 yıldır bölgede bulunan gölden kente su sağlayan Halkapınar kaynakları, İzmir için önemli bir su kaynağıdır. 1972 yılında 3 adet (araştırma kuyusu), 1973 yılında 10 adet, 1975-1976 yıllarında 6 adet ve 2009 yılında açılan 6 adet kuyu ile toplam kuyu sayısı 25 olmuştur. Halen toplam 19 adet kuyu aktiftir.


Halkapınar Kuyu Binası
 
Derin kuyulardan üretilen su Halkapınar’da bulunan depoda toplanarak ve Halkapınar Arsenik Arıtma Tesisinde arıtılarak 9 adet motopompa sahip pompa istasyonları vasıtasıyla şehrin tüm kesimlerine iletilebilmektedir. Halkapınar derinkuyularından üretilen su, şehrin kuzeyinden (Sarıkız, Gördes, Göksu, Menemen) ve güneyinden (Tahtalı) gelen su ile birleşerek su dağıtım sistemine dahil olmaktadır. Ayrıca bu derinkuyulardan üretilen su ile Gültepe, Toros bölgeleri direkt olarak beslenmektedir.

Halkapınar kuyuları için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün belirlediği kota (potansiyel) yıllık bazda 45.000.000 m³ tür.
Halkapınar derinkuyuları, Halkapınar Arsenik Arıtma Tesisi kapasitesine (1.000 l/s) bağlı olarak çalıştırılmaktadır.  Mevcut Arsenik Arıtma Tesisinin kapasitesini artırma çalışmaları sürmektedir.

Göksu Kuyuları
Manisa ili Muradiye İlçesinin 4 kilometre kuzeydoğusunda 1970-1974 yılları arasında kademeli olarak derinkuyular açılmış, 1995 yılında ilave kuyular açılarak toplam kuyu sayısı 22’ye ulaşmıştır. Halen 22 kuyu da aktiftir.

Göksu Pınarları bölgesinde toplu halde bulunan derinkuyulardan elde edilen su, bir havuzda toplanarak 6 pompalı bir pompa istasyonu ile 3 kilometre uzunluğundaki isale hattı ile Çullu ham su deposuna iletilmektedir.  Burada Sarıkız derinkuyularının ürettiği su ile birleşerek Çullu Arsenik Arıtma Tesisinde arıtılmaktadır. Arıtılan su Çullu temiz su deposu üzerinden cazibe ile Yahşelli pompa istasyonuna iletilmekte ve bu pompa ile su, İzmir kentine pompalanmaktadır.



Göksu kuyuları için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün belirlediği kota (potansiyel) yıllık bazda 63.000.000 m³ tür. Göksu kuyularının yeraltı su seviyeleri sürekli yükselişte olup zaman zaman artezyen yapmaktadır.
Göksu ve Sarıkız derinkuyuları, Çullu Arsenik Arıtma Tesisi kapasitesine (3.000 l/s) bağlı olarak dengeli bir şekilde çalıştırılmaktadır.

Sarıkız Kuyuları   

Yine Manisa ili, Saruhanlı İlçesi, Lütfiye ve Nuriye Mahalleleri arasında bulunan Sarıkız Pınarları bölgesinde; 1977 yılında 5 adet, 1985 yılında 8 adet, 1986 yılında 10 adet ve 1988 yılında 1 adet kuyu açılmıştır. 1995 yılında ilave 6 kuyu açılarak bölgedeki toplam kuyu sayısı 30 olmuştur. Son açılan kuyular ile toplam 38 adet derinkuyunun 30 tanesi aktiftir.
Sarıkız Pınarları bölgesinde 3 ayrı grup halinde bulunan derinkuyulardan elde edilen su, her bir gruba ait depolarda toplanarak cazibe ile Çullu ham su deposuna iletilmektedir.  Burada Göksu derinkuyularının ürettiği su ile birleşerek Çullu Arsenik Arıtma Tesisinde arıtılmaktadır. Arıtılan su Çullu temiz su deposu üzerinden cazibe ile Yahşelli pompa istasyonuna iletilmekte ve bu pompa ile su, İzmir kentine pompalanmaktadır.

Sarıkız kuyuları için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün belirlediği kota (potansiyel) yıllık bazda 45.000.000 m³ tür.
Göksu ve Sarıkız derinkuyuları, Çullu Arsenik Arıtma Tesisi kapasitesine (3.000 l/s) ve Gördes barajından su alınmasına bağlı olarak dengeli bir şekilde çalıştırılmaktadır. 2011 yılında devreye giren Gördes barajından kente su verildiği sürece Sarıkız kuyuları dinlendirilmektedir.

Menemen ve Çavuşköy Kuyuları
Halkapınar kuyularının ve İzmir kenti içinde yer alan diğer pınar ve yeraltı su kuyularının 1970’li yılların başında İzmir kentinin içme suyu ihtiyacını karşılayamaz duruma gelmesi üzerine, kente en yakın kaynak olan Menemen’deki yeraltı suyunun kullanımı gündeme gelmiştir.

1973 yılından itibaren başlayan yeraltı suyu geliştirme çalışmaları sonucunda Acil İçme Suyu Projesi olarak adlandırılan proje ortaya çıkmış İzmir İli, Menemen İlçesinde, Gediz nehrinin Menemen ovasına açıldığı kesimde; 1974 yılında 14 kuyu açılmıştır. 1996 yılının Kasım ayında 10 adet kuyu daha açılmıştır. Menemen İlçesi, Çavuşköy mevkiinde 1973-1974 yıllarında açılan 8 adet kuyuya 1994 yılında 1 kuyu ilave edilmiştir. 2009 yılında bölgede 7 adet yeni kuyu açılmış olup iptal ve çökmeler sonucu şu anda bölgede toplam 30 adet derin kuyu aktiftir. Menemen derinkuyuları,  tarım arazileri içerisinde dağınık şekilde yer almaktadır.

Menemen ve Çavuşköy derinkuyulardan elde edilen su, Ø 1000 ve Ø 600 mm. çaplı toplama hatları vasıtasıyla Menemen Acil ham su deposuna iletilmekte ve Menemen Acil Arsenik Arıtma Tesisinde arıtılmaktadır. Arıtılan su Menemen Acil temiz su deposuna aktarılmakta ve 5 pompalı Menemen Acil pompa istasyonu ile İzmir kentine pompalanmaktadır.

Menemen ve Çavuşköy kuyuları için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün belirlediği kota (potansiyel) yıllık bazda 25.000.000 m³ tür.Derin kuyular, Menemen Acil Arsenik Arıtma Tesisi kapasitesine (600 l/s) bağlı olarak dengeli bir şekilde çalıştırılmaktadır.

Diğer Derin Kuyular

Bornova İlçesi, Pınarbaşı bölgesinde; 1990 yılında açılan, toplam 3 adet (2 adet Çınaraltı ve 1 adet Çamlık) kuyu mevcuttur. Halen 2 adet kuyu aktiftir. Kuyular, Pınarbaşı bölgesinin beslemesinde kullanılmaktadır.
Buca İlçesindeki 4 adet derin kuyudan üretilen su, Buca şebekesine takviye olmaktadır.
Buca Sarnıç’ta bulunan 4 adet derin kuyu lokal olarak bölgeye su sağlamaktadır.

İzmir kent merkezindeki 11 ilçe dışında kalan yerleşim yerlerinin müstakil derinkuyuları bulunmaktadır.

Yüzeysel su kaynakları
İzmir kent merkezine su sağlayan yüzeysel su kaynaklarının (Tahtalı, Balçova ve Gördes barajları) 2015 yılı verilerine göre, toplam su üretimi içindeki payı % 47,7’dir.

Tahtalı Barajı
İzmir kenti için en önemli yüzeysel su kaynağı, Menderes İlçesindeki Tahtalı barajı  1997 yılından beri İzmir’e su vermektedir.

17 metre çapında, 35 metre derinlikte inşa edilen Tahtalı Su Alma Yapısındaki 6 adet pompa vasıtasıyla baraj gölünden emilen su, Ø 1600 mm. çapında ve 580 metre uzunluktaki paralel 2 adet çelik boru hattı ile denge kulesine basılmakta ve buradan Ø 2200 mm. çaplı beton boru hattı ile Görece İçmesuyu Arıtma tesislerine aktarılmaktadır. Arıtılan su, cazibe ile Ø 2200 mm. çaplı isale hattı üzerinden kente iletilmektedir.



Gördes barajı
İzmir için diğer önemli yüzeysel su kaynağı Gördes barajıdır. Manisa ili Gördes İlçesi sınırları içerisindeki barajın ve iletim hattının inşaatı tamamlanmıştır. Barajın iletim hattı yapımı çalışması sürerken, Sarıkız derinkuyuları civarından geçen iletim hattı üzerinde bağlantı yapılarak Sarıkız derinkuyuları bölgesine su alınmıştır. Bu alanda, İZSU tarafından kurulan Sarıkız İçmesuyu Arıtma Tesisinde arıtılan su, cazibe ile Çullu temiz su deposu üzerinden Yahşelli pompa istasyonuna aktarılmaktadır.
    
 
DSİ tarafından döşenen Gördes içme suyu isale hattı

Gördes barajının suyu ile Sarıkız derin kuyularından üretilen su aynı hat kullanılarak şehre iletildiğinden; Gördes hattından su alınırken Sarıkız derin kuyuları dinlendirilmektedir.



Balçova Barajı
Balçova İlçesinde bulunan Balçova Cengiz Saran barajı, 1984 yılından beri kente içme suyu temin etmektedir.

İzmir içmesuyu dağıtımında tampon (takviye amaçlı) olarak kullanılmakta olan bu barajdan elde edilen su, Ø 900 mm. çaplı çelik isale hattı ile Mithatpaşa Caddesindeki isale hattına (İntes hattı) bağlanarak su dağıtım sistemine dahil olmaktadır.

Ürkmez Barajı
Seferihisar ilçesi sınırlarında yer alan Ürkmez barajı, Ürkmez ve Payamlı için hem içmesuyu hem de sulama suyu sağlayan bir barajdır.



Güzelhisar Barajı
Aliağa İlçesindeki, PETKİM A.Ş. ‘ne ait Güzelhisar barajından protokol ile Aliağa ilçe merkezine su alınmakta ve Aliağa İçme suyu Arıtma Tesisinde arıtılarak ilçeye verilmektedir.
Ayrıca; Güzelhisar barajından, zaman zaman karşılıklı anlaşma yolu ile İzmir kent merkezine de içme suyu sağlanabilmektedir. Bu amaçla kullanılabilen iletim hattı mevcuttur.

Alaçatı (Çeşme) Vali Kutlu Aktaş barajı
Çeşme ilçe merkezine su sağlayan, 16.500.000 m³ kapasiteli bir barajdır.

Barajlarımızdaki doluluk oranları ve barajlar hakkında ayrıntılı bilgiye ana sayfadaki "barajlarımızdaki su durumları" "tesislerimiz" başlıklarından yararlanabilirsiniz.

İçme Suyu Arıtma Tesisleri

Yerüstü su kaynaklarından elde edilen suyun içilebilir hale getirilmesi ve kentlilerimizin kullanımına sunulmasında kullanılan içme suyu arıtma tesisleri:
Görece İçme suyu Arıtma Tesisi (Tahtalı barajı)
Sarıkız İçme suyu Arıtma Tesisi (Gördes barajı)
Balçova İçme suyu Arıtma Tesisi (Balçova barajı)
Ürkmez İçme suyu Arıtma Tesisi (Ürkmez barajı)
Çeşme İçme suyu Arıtma Tesisi (Vali Kutlu Aktaş barajı)
Aliağa İçme suyu Arıtma Tesisi (Güzelhisar barajı)
Ödemiş İçme suyu Arıtma Tesisi (Ödemiş kaynakları)
Kavaklıdere İçme suyu Arıtma Tesisi (Gördes barajı)

Arsenik Arıtma Tesisleri
Kente verilen suyun arsenik açısından arıtılması amacıyla faaliyette bulunan tesisler:
Çullu Arsenik arıtma tesisi (Sarıkız ve Göksu derinkuyuları)
Halkapınar Arsenik Arıtma Tesisi (Halkapınar derinkuyuları)
Menemen Acil Arsenik Arıtma Tesisi (Menemen ve Çavuşköy derinkuyuları)

Paket arıtma tesisleri

İZSU bazı köy kuyularında yersel olarak ortaya çıkan arsenik, demir, mangan gibi kaliteye ilişkin problemleri paket arıtmalar ile çözmektedir.

SU DAĞITIMI

Su dağıtım planlaması
İçme suyu açısından, İZSU’nun ilkesi; yeterli düzeyde, düzenli olarak, dengeli şekilde, sağlıklı suyu abonelere ulaştırmaktır. Ve bu anlayış kendi su temin kaynağına sahip her bir yerleşim alanı için geçerlidir.

Su dağıtım sistemindeki iletim ve dağıtım hatları basınçlı borulardan oluştuğundan, suyun kontrolü, kaynakların planlaması ile başlar. Bağlı olarak yerel basınçlar, depo seviyeleri, pompa çalışma rejimi düzenlenir.   Abonelerin suya olan talebi değişkendir. Her ne kadar tüketim eğrileri oluşturulabilse de bu eğriler, yaşam seviyesi, sosyal statü, nüfus yoğunluğu gibi etkenler nedeniyle değişkenlik göstermektedir. Ayrıca; suya olan talebin değişmesi nedeniyle, gün içinde (gece, sabah, öğle, akşam), haftanın günlerinde, Ramazan bayramı, Kurban bayramı, tatil dönemleri, vb gibi özel günlerde, yaz-kış dönemlerinde; kaynakların çalışma rejimlerinde değişiklik yapılma zorunluluğu doğmaktadır. İletim ve dağıtım hatlarındaki arızalar ya da bu hatlar üzerinde yapılan düzenlemeler de su üretim kaynaklarının çalışma şeklini değiştirmektedir.
Bu planlama ve uygulama İZSU Scada sistemi tarafından gerçekleştirilmektedir.

Su Yönetimi

Kente 24 saat sağlıklı su sağlayan İZSU, İzmir il sınırları içerisindeki 30 ilçe ve büyük yerleşim yerlerinin su dağıtım sistemlerini, bilgisayarlarla denetleyip yönetmektedir. Bu işlev uzaktan, Halkapınar’da kurulu Scada Merkezinden, gerçek zamanlı olarak sahanın kontrolü ve su trafiğinin izlenerek suyun yönlendirilmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir. 7 gün 24 saat boyunca, bu izleme, kontrol ve kumanda işlevi gerçekleştirilmekte ayrıca il sınırlarına yayılı alan üzerinde Scada sisteminin saha bakımları yapılmaktadır.

"SCADA" adı verilen merkezi kontrol ve yönetim sistemi ile yapılan bu izleme ve kumanda kapsamında; su üretim kaynakları (derin kuyular, barajlar, kaptajlar), su depoları, iletim ve terfi pompa istasyonları ile kimi vana noktaları bulunmaktadır. 30 ilçe üzerinde belirlenen 641 noktaya montajı yapılan ölçüm/kontrol cihazları ve bu bilgileri işleyip karar veren cihazlar ile su dağıtımı kontrol altına alınmaktadır.


Scada Kontrol Odası
Scada Kontrol Odasında görevli personel tarafından, aykırı durumlara ilişkin alınan alarm ve uyarılar; kontrol edilmekte, irdelenmekte, çözüm ile ilgili karar verilmekte ve alınan karar doğrultusunda kumanda işlevi yerine getirilmektedir. (pompa durdurma/ çalıştırma, vana kapatma/açma) Sahadan alınan tüm veriler veritabanında saklanarak geleceğe yönelik kararların alınmasında kullanılmaktadır.

SU DAĞITIM YAPISI
Genel olarak; yeraltı ve yerüstü su üretim kaynaklarından elde edilen su, arıtılarak isale ve iletim hatları üzerinden yerleşim yerine/yerlerine iletilmektedir. Üretim kaynaklarının kotuna ve/veya iletim hattına su pompalayan pompa istasyonlarının basıncına bağlı olarak, yerleşim yerinin belli kesimi beslenmekte daha yüksek kottaki üst kesimlere pompa/depo sistemleri ile su aktarılmaktadır. İsale ve iletim hatlarına bağlı olan taşıyıcı hatlar ile sokaklara iletilen su, şebeke hatları ve branşman hatları ile abonelerin su sayacına ulaştırılmaktadır.
Basit su dağıtım yapısı, derinkuyu tarafından suyun daha yüksek kottaki ve yerleşim yerine hakim bir depoya basılması ve suyun cazibe ile yerleşim yerinin şebekesine iletilmesidir.  Bu yapıya farklı kottaki depolar, ara pompa istasyonları diğer kaynaklardan elde edilen sular ilave edildiğinde su dağıtım altyapısı karmaşıklaşmaktadır.
Özel olarak İzmir kent merkezinin su dağıtım altyapısı, yukarıda detayları verilen su kaynakları ile oldukça kompleks bir yapıya sahiptir.

SU DAĞITIM ALTYAPISI
Su dağıtım sistemi, içmesuyu üretim kaynakları, bu kaynaklardan üretilen suyu yerleşim yerlerine ileten isale hatları, pompa istasyonları ve depolar ile şebeke hatlarından oluşmaktadır.
Su isale hatları, su üretim kaynaklarında üretilen suyu kullanım mahalline aktaran büyük çaplı ve taşıyıcı özellikteki boru hatları anlamında kullanılmıştır.

KUZEY HATTI

Gördes barajı hattı: Gördes barajı ile Kavaklıdere İçmesuyu Arıtma Tesisi arası Ø 2000 mm. çaplı çelik isale hattı. Bu hattın devamı olarak; Kavaklıdere İçmesuyu Arıtma Tesisi ile Buca T-17 depo arası ve Kavaklıdere İçmesuyu Arıtma Tesisi ile Bornova T-10 depo arası hatların imalatı DSİ tarafından sürdürülmektedir.

Sarıkız – Çullu isale hattı: Sarıkız derinkuyuları bölgesi ile Çullu depo (hamsu ve temizsu depoları) arası Ø 1850 mm. çaplı beton boru isale hattı. Gördes barajından su alınmadığında Sarıkız derinkuyularının ürettiği; Gördes barajından su alındığında ise Sarıkız İçmesuyu Arıtma tesisinden alınan suyu taşımaktadır.

Göksu – Çullu isale hattı: Göksu bölgesindeki derinkuyulardan üretilen suyu basan Göksu pompa istasyonu ile Çullu ham su deposu arası, 3 kilometrelik Ø 1850 mm. çaplı beton isale hattı

Çullu – Yahşelli isale hattı: Çullu temiz su deposundan başlayarak, Gediz nehrinin sağ sahilinden devam eden, Emiralem regülatöründe sol sahile geçerek Menemen yakınlarındaki Yahşelli pompa istasyonuna ulaşan güzergahtaki Ø 2200 mm. çaplı beton boru isale hattı.

Petkim – Yahşelli isale hattı: Güzelhisar barajından su alınması durumunda kullanılan Petkim tesisleri içindeki Petkim pompa istasyonu ile Yahşelli depo arası, Ø 1200 mm. çaplı çelik isale hattı
Yahşelli – Cumhuriyet isale hattı: Yahşelli pompa istasyonu ile Yahşelli depo üzerinden ve Menemen-İzmir yolunun doğusundaki Yamanlar dağı yamaçlarını izleyerek Cumhuriyet depoya ulaşan Ø 2200 mm. çaplı beton boru isale hattı. Bu isale hattı üzerinde Çiğli ve Cumhuriyet tünelleri bulunmaktadır.

Cumhuriyet – Halkapınar 55000 m³ depo arası isale hattı :  Cumhuriyet depo  ile Halkapınar 55.000 m³ depo arası, Ø 2200 mm. çaplı beton boru isale hattı. Bu isale hattı üzerinde Yamanlar ve Bayraklı tünelleri bulunmaktadır.
Menemen kuyu toplama hatları: Menemen derinkuyularının ürettiği suyu Menemen Acil pompa istasyonundaki hamsu deposuna taşıyan, Ø 1000 mm. çaplı, çelik boru toplama hattı

Çavuşköy kuyu toplama hatları: Çavuşköy derinkuyularının ürettiği suyu, Menemen Acil pompa istasyonundaki hamsu deposuna taşıyan, Ø 600 mm. çaplı, çelik boru toplama hattı.

Menemen – Alsancak isale hattı: Menemen Acil pompa istasyonu ile Cumhuriyet depo üzerinden Alsancak bölgesine ulaşan 35 kilometre uzunluğundaki Ø 1000 mm. çaplı çelik/DF isale hattı. Bu hat üzerinden; Menemen İlçe merkezi, Asarlık, Koyundere,
Egekent-2, Sasalı , Kaklıç, Ulukent, Harmandalı bölgeleri de beslenmektedir.

GÜNEY HATTI
Tahtalı – Görece (hamsu) isale hattı: Tahtalı barajı Su Alma Yapısındaki 6 adet pompa, baraj gölü suyunu emerek önce 580 metre uzunluktaki Ø 1600 mm. çaplı paralel iki boru hattı ile denge bacasına ve daha sonra 17.505 metre uzunluğundaki Ø 2200 mm. çaplı çelik kaplamalı ön gerilmeli betonarme boru isale hattı üzerinden Görece içmesuyu Arıtma Tesislerine cazibe ile iletmektedir.

Görece – Karabağlar isale hattı: Görece İçmesuyu Arıtma Tesislerinde arıtılan su, 2200 mm. çaplı 14,73 kilometre uzunluğundaki çelik kaplamalı ön gerilmeli betonarme boru isale hattı ile İzmir’e (Karabağlar P-11 pompa istasyonuna) aktarılmaktadır. Karabağlar P-11 pompa istasyonuna kadar Gaziemir, Buca ve Karabağlar bölgelerini besleyerek gelen isale hattı, Hatay bölgesini, Buca bölgesini (alternatif), Kale bölgesini ve P-11 pompa istasyonu yardımıyla Yeşilyurt bölgesini beslemektedir. İhtiyaç halinde Yeşildere Caddesi üzerinde bulunan Ø 1600/Ø 1800 mm. çaplı isale hattı kullanılarak Halkapınar 55.000 m³ depoya su aktarımı yapılabilmektedir.

Balçova barajı – Mithatpaşa isale hattı: Balçova barajı ile Mithatpaşa Caddesindeki İntes hattı arasındaki Ø 900 mm. çaplı çelik boru isale hattı.

KENT İÇİ İSALE VE İLETİM HATLARI

Çiğli-Karşıyaka bölgesi isale ve dağıtım hatları :  Ø 1000 mm. çaplı Menemen Acil hattından emiş yapan P-20 pompa istasyonu ile Çiğli, Egekent, Evka-5 bölgeleri ara pompa istasyonları yardımıyla beslenmektedir.  Yine Menemen Acil hattı üzerinden ayrılan iki hat (Ø 600 ve Ø 450) ile Mavişehir, AOSB, İstasyonaltı, bölgeleri cazibe ile beslenmektedir.

Kuzey  kaynaklardan iki ayrı isale hattı üzerinden aktarılan suların ilk durağı olan Cumhuriyet (T-1) deposundan; Ø 1600 mm. çaplı beton boru ile Karşıyaka İlçesinin tamamı, Cumhuriyet Mahallesi, Evka-2, Çiğli - Güzeltepe  bölgesi beslenmektedir.  Ayrıca, Ø 1000 mm. çaplı Acil hattı üzerindeki bağlantılar ile (Tansaş önü, Soğukkuyu, Alaybey) Karşıyaka’ya su aktarılabilmektedir. Ø 2200 mm. çaplı Yahşelli hattından emiş yapan Örnekköy pompa istasyonu üst kotları beslemektedir.
Bayraklı bölgesi isale ve dağıtım hatları: Ø 1000 mm. çaplı Acil hattından emiş yapan P-2 pompa istasyonu ile bir Bayraklı ve Doğançay bölgeleri beslenmektedir.

Bornova bölgesi isale ve dağıtım hatları: Cumhuriyet depo ile Halkapınar 55.000 m³ depoyu birbirine bağlayan Ø 2200 mm. çaplı boru üzerinden ayrılan boru hattı ile Bornova’ya su verilmektedir. Bornova besleme hattı Ø 1600 mm. çaplı beton hat ile başlamakta ve Ø 800 mm. ye dek çapı küçülerek P-3 pompa istasyonuna dek uzanmaktadır. Bu isale hattı ile ve ara pompajlar kullanılarak tüm Bornova İlçesi beslenmektedir.

Çamdibi, Pınarbaşı Altındağ bölgeleri isale ve dağıtım hatları: Cumhuriyet-Halkapınar 55000 m³ depo arası hattan ayrılan Ø 900 mm. ve Ø 800 mm. çaplı çaplı boru hatları ile ve ara pompajlar kullanılarak Çamdibi, Altındağ , MTK, Işıkkent bölgeleri beslenmektedir. Pınarbaşı bölgesi ise temel olarak kendi kuyuları (Pınarbaşı derinkuyuları) ile beslenmekte olup Bornova şebekesinden takviye su aktarılmaktadır.

Halkapınar bölgesi isale ve dağıtım hatları: İzmir’in ikinci ana denge deposu 55.000 m³ kapasiteli Halkapınar deposudur. Bu depo hem kuzeyden gelen suyun, hem kent içi su üretim kaynaklarından biri olan Halkapınar derinkuyularından üretilen suyun hem de ihtiyaç halinde Tahtalı barajından elde edilen ve Yeşildere hattı üzerinden Halkapınar mevkiine aktarılan suyun ortak deposudur. Bu depo hem Konak, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe kesiminin (İntes hattı) hem de kuzeyde Cumhuriyet deponun dengesini sağlamaktadır. Bu depo kente verilen suyun yönlenme noktası olup talep olması halinde Bornova ve Karşıyaka beslemesine katkı sağlamakta veya kuzey suyunun Konak istikametine aktarılmasını sağlamaktadır. Halkapınar derinkuyuları ile ayrıca direkt olarak Ø 1000 mm. çaplı boru hattı ile Gültepe bölgesi beslenmektedir.

Alsancak bölgesi isale ve dağıtım hatları: Acil Ø 1000 mm. çaplı boru hattı, Alsancak bölgesini besleyen şebekede son bulmaktadır. Bu şebeke, Konak ve Yenişehir tarafından İntes hattına da bağlantılıdır.
Yeşildere bağlantısı: Tahtalı barajından gelen su ile Halkapınar bölgesinin suyu Yeşildere Caddesi boyunca mevcut Ø 1800/1600 mm. çaplı beton/DF boru ile birbirine bağlıdır. Her iki yönde çalıştırılan bu hat yardımıyla ihtiyaç olan bölgeye su aktarımı yapılmaktadır.

İntes isale hattı: Halkapınar 55.000 m³ lük depodan başlayarak, Gaziler Caddesi – Konak – Mithatpaşa –Üçkuyular – Balçova – Narlıdere – Güzelbahçe - Urla istikametinde devam eden ve 1600 mm. den başlayıp 300 mm. ye dek değişen çaplarda isale hattıdır. İhtiyaç halinde; Hatay bölgesinin suyu, Halilrıfat’ta, Susuzdede’de ve Poligon’da vana uygulanarak İntes hattına aktarılabilmektedir.

Kale bölgesi isale ve dağıtım hatları: Kale bölgesi, hem İntes hattı üzerinden Ø 1000 mm. çaplı boru ile hem de Hatay-Üçyol kesiminden Ø 600 mm. çaplı boru ile ve Selvili pompa istasyonu kullanılarak beslenmektedir. Karabağlar P-11 pompa istasyonu önünde, Tahtalı isale hattından, Ø 400 mm. çaplı DF boru hattı ile Yeşildere bölgesine su aktarılmaktadır.
Konak bölgesi isale ve dağıtım hatları: Konak ve civarı bölgeler İntes hattından beslenmektedir. İntes hattı ile Alsancak bölgesini besleyen Acil isale hattı Konak’ta birbiriyle bağlantılıdır.

Mithatpaşa, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe bölgeleri isale ve dağıtım hatları: Bu bölgeler İntes hattı ile ve Balçova barajından aktarılan su ile beslenmekte, üst kesimlerine ise ara pompa istasyonları ile su aktarılmaktadır. Mihtapaşa hattından emiş yapan Pazaryeri pompajın beslediği Belediye Önü pompa istasyonundan Yelki köyüne su aktarılmaktadır. İntes hattının bittiği Güzelbahçe’den Urla ilçesine su aktarılmaktadır.

Hatay, Yeşilyurt bölgeleri isale ve dağıtım hatları: Karabağlar pompa istasyonu önünden cazibe ile Halide Edip Bulvarı ve Üçyol üzerinden Susuzdede’ye dek bölgeler cazibe ile beslenmektedir. Tahtalı isale hattından beslenen P-11 pompa istasyonu ile Yeşilyurt’a su basılmaktadır.

Karabağlar bölgesi isale ve dağıtım hatları: Buca-Gediz kavşağında Tahtalı isale hattından alınan su, zincirleme pompa istasyonları ile Karabağlar, Peker, Cennetçeşme, Uzundere, TOKİ bölgelerine aktarılmaktadır.
Buca bölgesi isale ve dağıtım hatları: Buca-Gediz kavşağında, Tahtalı hattından ayrılan Ø 900 mm. çaplı boru hattı ile Buca’ya cazibeyle su aktarılmakta ve ara pompajlar yardımıyla Buca’nın üst kesimleri beslenmektedir. Alternatif olarak Buca bölgesi, P-11 pompa istasyonundan da beslenebilmektedir.

Gaziemir bölgesi isale ve dağıtım hatları: Gaziemir bölgesi Tahtalı hattından emiş yapan P-5 pompa istasyonu ile beslenmektedir. Üst bölgelerin beslenmesinde ara pompajlar kullanılmaktadır. Tahtalı hattından Görece köyüne ve Adnan Menderes Havaalanına da su verilmektedir. Sarnıç köyü ise kendi derinkuyuları ile beslenmekte olup P-5 pompa istasyonundan takviye almaktadır.

Su dağıtım altyapısı (şebeke)
Su dağıtım şebekesi; iletim hatları ile taşıyıcı hatlardan alınan suyun, mahalle, sokak, bina bazında dağıtımını gerçekleştiren hatlar anlamında kullanılmıştır. Bina ile bağlantıyı sağlayan ve abonenin su sayacına kadar olan kesimi içeren branşman hatları da bu tanıma dahildir.
Şebeke; PVC, HDPE, Düktil font, gibi farklı cins ve farklı çaplardaki borulardan müteşekkil bir dağıtım ağıdır.
İZSU, bu şebeke ağı ile abonelerine, 2 ila 8 bar arasında su sağlamaktadır. Abone basıncının bu değerden yüksek olması durumunda ya bağlantı şekli değiştirilmekte ya da basınç kırıcı vana uygulaması ile basınç değeri düşürülmektedir.

Su dağıtım altyapısı (Pompa istasyonları)

Su dağıtım altyapısı üzerinde üretim kaynaklarından elde edilen suyu basan üretim pompaları ile suyu bir üst kota çıkaran terfi pompa istasyonları bulunmaktadır. Genel olarak bir depodan emiş yaparak su basan terfi pompaları yanında, hattan emiş yapıp basan ara pompalar da mevcuttur.
İzmir kent merkezini oluşturan 11 ilçede 65 adet pompa istasyonu bulunmaktadır. Bunların 7 adedi üretim pompasıdır.
Pompa istasyonlarındaki motopomplar gerekli debi ve basıncı sağlayacak şekilde seçilmekte ve uygun yapıda olduğu belirlenen pompa istasyonlarında, frekans kontrolü ile motor sürüşü yapılmaktadır.

Göksu Pompa İstasyonu
Göksu kuyularından üretilen suyu Çullu Ham su deposuna basan pompa istasyonudur. 2015 yılında Göksu Pompa İstasyonu tarafından İzmir kentine verilen su miktarı 48.126.582 m³’dür. 1495 kW kurulu güçteki Göksu Pompa İstasyonunun maksimum kapasitesi 3200 l/s’dir.

Yahşelli Pompa İstasyonu
Göksu kuyuları ile Sarıkız kuyularından üretilen su, Çullu Arsenik Arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra Yahşelli Pompa İstasyonu vasıtasıyla İzmir kentine iletilmektedir. 2015 yılında Yahşelli Pompa İstasyonu tarafından İzmir kentine verilen su miktarı 61.494.654 m³’dür. 5500 kW kurulu güçteki Yahşelli Pompa İstasyonunun maksimum kapasitesi 6600 l/s’dir.



Menemen Acil Pompa İstasyonu

Menemen ve Çavuşköy’deki derinkuyulardan alınan su, arıtıldıktan sonra Menemen Acil Pompa İstasyonu tarafından İzmir eski metropol alanına iletilmektedir. 2015 yılında Menemen Acil Pompa İstasyonu tarafından İzmir kentine basılan su miktarı 14.647.343 m³’dür.
Tesisin toplam kapasitesi, 1500 lt/sn’ dir.

Su dağıtım altyapısı (Depolar)
Su dağıtım altyapısı üzerinde stoklama amaçlı, denge kurma amaçlı ve dağıtım amaçlı su depoları bulunmaktadır. En büyük kapasiteli depolar Halkapınar depo (55.000 m³) ve Cumhuriyet depo (51.000 m³) olup besleme bölgesine uygun yapıda değişken kapasitelerdeki su depoları ile su dağıtımı yapılmaktadır.
İzmir kent merkezini oluşturan 11 ilçede 47 adet depo bulunmaktadır.



İçme suyu altyapısını oluşturan;
•    İçme suyu temin eden su kaynakları üzerinde tamir ve bakım (inkişaf gibi) çalışmaları
•    İçme suyunu abonelere ulaştıran tesisler (pompa istasyonları, depolar) üzerinde bakım ve tadilat çalışmaları,
 Çobançeşme pompa istasyonu
•    İçme suyunu taşıyan isale hatları, iletim hatları, terfi hatları, şebeke hatları ve branşman hatları üzerinde oluşan arızaları giderme çalışmaları ve hatların yenilenmesi, iyileştirilmesi, uygun hale getirilmesi (deplasman, tapalama, vb.) çalışmalar
•    Yeni içme suyu hattı döşenmesi,
•    Yine söz konu hatlar ve tesislerde bulunan ölçüm cihazlarının (debiölçer, seviyeölçer, basınçölçer, klor, bulanıklık, iletkenlik, pH gibi kimyasal ölçüm yapan cihazların) ihtiyaç duyulan noktalara montajı ve bakımı çalışmaları,
•    Hatlar üzerinde suyun kontrolü amaçlı (vana, vantuz) ve itfaiye araçlarının kullanımına tahsisli yangın vanalarının bakımı, arızalarının giderimi, montajı, demontajı çalışmaları,
•    Çelik hatların korozyona karşı katodik korumalarının tesisi ve takibi çalışmaları,
kesintisiz olarak sürdürülmektedir.

 
Su dağıtım altyapısı üzerinde tamir, bakım ve iyileştirme çalışmaları

İZMİR’E VERİLEN İÇME VE KULLANMA SUYU - SU ÜRETİMİ

NOT: Aşağıdaki bilgiler, 11 ilçeden (Çiğli, Karşıyaka, Bayraklı, Bornova, Konak, Karabağlar, Buca, Gaziemir, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe’den) oluşan İzmir metropol alan içindir.
















Mevcut Derin Kuyularda Yapılan İnkişaf İşleri

İdaremize ait  içme suyu kuyularında gözlenen oksitlenme, bakteri oluşması, kuyu tabanının kum-silt ile dolması, filtrelerde ve çakıl bandında oluşmuş kirlenme ve siltlenme gibi nedenlerle, kuyu içerisine su girişinin azalmasına neden olan etkenlerin ortadan kaldırılması için kuyularda İnkişaf çalışmaları yapılmaktadır.
2015 yılı sonuna dek toplam 152 adet kuyuda inkişaf çalışması yapılmıştır.

İzmir için Yeni Su Kaynakları
Her yerleşim yeri için, ihtiyaç olması halinde mevcut derinkuyulara ilave olarak yeraltı havzalarından su çekmek amacıyla ve mevzuata uygun olarak derinkuyular açılmaktadır. Ayrıca yüzeysel su kaynaklarından su elde etme amaçlı çalışmalar planlanmakta ve sürdürülmektedir.

 

Su kalitesi
İzmir kentine verilen su; İl Halk Sağlığı Müdürlüğü ile ortaklaşa yapılan çalışmalarla, periyodik olarak her ay 80 noktada yapılan ölçümlerle kontrol altında tutulmakta ve bu ölçümler ile kente verilen suyun “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik” e göre uygunluğu denetlenmektedir. Yapılan ölçüm sonuçları ana sayfa laboratuvar hizmetleri bölümünde yer almaktadır.

Basit su dağıtım yapısı, derinkuyu tarafından suyun daha yüksek kottaki ve yerleşim yerine hakim bir depoya basılması ve suyun cazibe ile yerleşim yerinin şebekesine iletilmesidir.  Bu yapıya farklı kottaki depolar, ara pompa istasyonları diğer kaynaklardan elde edilen sular ilave edildiğinde su dağıtım altyapısı karmaşıklaşmaktadır.
Özel olarak İzmir kent merkezinin su dağıtım altyapısı, yukarıda detayları verilen su kaynakları ile oldukça kompleks bir yapıya sahiptir.

İdaremizde içmesuyu şebeke sisteminde su kayıplarını hedeflenen seviyelere (Yönetmelikte Büyükşehir Belediyesi su idareleri için, yönetmeliğin yayını müteakip 5 yıl içinde %30) indirmek, şebeke sistemini etkin verimli olarak işletilmesini sağlamak için faaliyetler sürdürülmektedir. Bu kapsamda izole bölge oluşturma basınç regülasyonu, izleme, değerlendirme ve görünmeyen su şebeke arızalarının tespiti ve giderilmesi çalışmaları yapılmaktadır. Mayıs 2014 yılında yürürlüğe giren İçmesuyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre, Büyükşehir Belediyelerine bağlı su idareleri su kayıp oranını, yönetmeliğin yürürlüğe girmesini müteakip 5 yıl içerisinde %30 ‘un altına indirmesi gerekmektedir.

İzole Sayaç Bölgesi Oluşturma
İdaremizde su kayıp oranını azaltma çalışmaları kapsamında, etkin içmesuyu şebekesi yönetimi amacıyla, izlenebilir, kontrol edilebilir izole sayaç bölgeleri oluşturulmaktadır. İzole sayaç bölgesi, tek debi giriş noktası olan, 1500-2500 aboneden oluşan aynı basınç zonunda, kontrol edilebilir alt bölgelerdir. Debi giriş noktasına sayaç rogarları inşa edilerek sayaç, basınç kontrol vanası ve filtre montajı yapılan izole bölgeler, sınırlama çalışmaları tamamlanıp teyitleri yapıldıktan sonra devreye alınmaktadır.



Halihazırda, 11 merkez ilçede (Konak, Karşıyaka, Bornova, Buca, Karabağlar, Bayraklı, Çiğli, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe ve Gaziemir) devrede olan izole sayaç bölgesi sayısı 444’tür.

Ayrıca, Menemen’de 24, Urla’da 23, Foça’da 9 olmak üzere 56 adet bölge devreye alınarak uzaktan okuma sisteminde takip edilen toplam izole sayaç bölgesi sayısı 500’e çıkarılmıştır.

Basınç Regülasyonu
İzole sayaç bölgesi içerisinde zon farklılıklarından kaynaklı yüksek su basıncı oluşuyorsa, izole bölge sayaç odasına basınç kontrol vanası montajı yapılarak basın regülasyonu yapılır. Gerekli durumlarda, izole sayaç bölgesi içerisine ayrıca basınç kontrol vanası montajı yapılmaktadır. Basınç regülasyonu yapılırken basınç kontrol vanası,  söz konusu  bölgenin en yüksek noktalarında bulunan apartmanların en üst katında, abonemizin ihtiyacını karşılayacak minimum   basınçta su olacak şekilde ayarlanır. İçme suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre, içmesuyu şebeke sisteminde, mümkün olduğu sürece,  minimum 2 bar,   maksimum 6 bar su basıncı olması gerekmektedir.

Basınç regülasyonu sonucunda içme suyu şebekesinde yüksek su basıncından kaynaklanan arızalar önlendiği gibi bakım onarım maliyetleri de düşmekte, boruların ömürleri uzamaktadır.


İzole Bölge Sayaçları Uzaktan Okuma Sistemi
İzole bölge sayaçları GPRS dataloggerlar ile kurulan uzaktan okuma sistemine sahiptir. Sayaç rögarlarına monte edilen dataloggerler her 15 dakikada bölgenin giriş basıncı, çıkış basıncı ve su debisini kayıt ederek, belirlenen saatlerde günde üç defa ana bilgisayara göndermektedir. Ayrıca, dataloggerlar basınç ve debi değerlerinin tanımlanan düşük ve yüksek sınır değerlerini aşması durumunda da merkezi ana bilgisayara anlık alarm göndermektedir. Bu alarmlar sonucunda sahaya hızlı müdahale olanağı sağlanmaktadır.
 
İzleme, Değerlendirme ve Su Kaçağı Azaltma Çalışmaları
Devrede olan izole bölge sayaçlarının giriş basıncı, çıkış basıncı ve bölgeye verilen su miktarı ile tüketimin en düşük olduğu saatlerdeki gece debisi uzaktan okuma sistemi vasıtasıyla 24 saat izlenmektedir. Bölgelerden gelen alarm verileri anında incelenerek gerekiyorsa saha ekipleri yönlendirilmektedir.



Sistem Verilerine Göre Saha Ekipleri Yönlendiriliyor
Bölgeye verilen su miktarı ile Abone Bilgi Yönetim Sisteminden alınan tahakkuk miktarları karşılaştırılmaktadır. Bölgeye verilen su miktarı ile bölgenin izinli su tüketimleri arasındaki fark fazla ise, bölgenin ortalama su tüketiminde belirgin bir yükseliş varsa, gece debisi yükselmişse söz konusu bölgede su kaçağı olduğu tahmini yapılır.

 
 
Kaçak tahmini yapılan bölgelerde gözle tespit, korelasyon, dinleme yöntemleri ile su kaçağı tespit çalışmaları yapılmaktadır. Tespiti yapılan içmesuyu şebeke borularındaki arızalar giderilerek su kaybı önlenmektedir.
 
Şebeke arızasından dolayı yükselen su tüketimi, arızanın tespit edilip giderilmesiyle normale dönüyor.
İdaremizin yapmış olduğu şebeke yenileme, su kayıpları yönetimi, arızaların önlenmesi ve oluşan arızaların giderilmesi çalışmaları sonucu su kayıp oranında önemli bir düşüş olmuştur.



Detaylı bilgi için ana menü belge mevzuat yıllık su kayıp raporundan yararlanabilir.